Chińska opera, czyli sposób kulturalnej rozrywki

Chińska opera to uwielbiana przez wielu władców Państwa Środka forma rozrywki. Jak wiadomo, to co uwielbiali władcy, uwielbiali również ludzie. Dzięki połączeniu śpiewu, tańca, gry aktorskiej, mimiki i wielu innych, stanowi oryginalną i ciekawą formę przedstawienia. Wspólnie z teatrem greckim oraz operą indyjską stanowią trzy najstarsze formy takiej sztuki.

Rys historyczny

Początki opery chińskiej sięgają do dynastii Tang (618-907r), gdy cesarz Taizong (唐太宗) ustanowił szkołę operową o nazwie “Gruszkowy ogród”. Nowa forma sztuki rozwijała się w prowincji Shanxi.

Późniejszy rozkwit chińskiej opery zanotowano w czasach dynastii Yuan (1271 – 1368), w której uzyskała wsparcie urzędników sądowych oraz władców i stała się tradycyjną formą sztuki.

Dopiero w czasach dynastii Qing (1644 – 1911) uznali ją zwykli mieszkańcy Państwa Środka za modną i godną uwagi. Zaczęto oglądać występy w takich miejscach publicznych jak herbaciarnie czy restauracje.

chińska opera - gruszkowy ogród

Cechy charakterystyczne

Chińska opera charakteryzuje się złożonością wielu elementów, które muszą ze sobą idealnie współgrać, aby osiągnąć zamierzony efekt. Głównymi elementami, które łączy się w sztuce są: muzyka, taniec, gra aktorska, mimika, komedia, tragedia, akrobatyka oraz sztuki walki. Nie bez powodu mówi się, że przyszły artysta operowy musi nauczyć się śpiewać, mówić, grać oraz walczyć ( 打; chàng niàn zuò dǎ).

Muzyka i dialogi

Tradycyjnie występom chińskiej opery towarzyszą instrumenty klasyczne, takie jak Erhu, gongi, lutnia. Rodzaj granej muzyki może być ciężki w odbiorze dla obcokrajowców. Do dźwięków muzyki dochodzą dialogi między aktorami, które wyśpiewywane zostają w bardzo charakterystyczny sposób. Polecamy obejrzeć krótki filmik przedstawiający fragment opery chińskiej.

chińska opera - Erhu

Wygląd artystów

Zarówno stroje jak i makijaże artystów scenicznych są zawsze idealnie dopracowane. Wygląd aktorów stanowi jedną z ważniejszych elementów całego występu. Makijaże często uznaje się za rodzaj sztuki malarskiej.

Dlaczego są one takie ważne? Ponieważ usposabiają bohatera, wskazują jaki jest jego charakter, los oraz rola w danej sztuce. Stroje występujących pełnią dokładnie tę samą rolę. Ważne są również użyte kolory: czerwony jest symbolem wierności i odwagi, czarny – waleczności, żółty oraz biały oznaczają dwulicowość, a złoty i srebrny tajemniczość. Często już po samym wyglądzie aktora można odczytać kim jest bohater którego gra.

chińska opera - makijaż i stroje

Rodzaje chińskiej opery

Przez tysiące lat chińska opera rozwijała się i formowała lokalne odłamy. Obecnie pojęcie chińskiej opery jest zbyt szerokie, aby doładnie opisać jej wszystkie cechy charakterystyczne, bo w danym regionie kraju będą one inne. Poniżej scharakteryzujemy najważniejsze rodzaje opery Państwa Środka.

Opera Pekińska

Opera pekińska słynie przede wszystkim z żywych makijaży, przepięknej scenografii oraz wyjątkowych strojów. Opowiada historie związane z życiem wojskowym oraz politycznym. Bardzo rzadko zdarzają się opery miłosne. Ten rodzaj charakteryzuje niepowtarzalnym wokalem artystów.

opera pekińska

Opera Kantońska

Najbardziej popularna w południowych Chinach. Bardzo często pojawiają się w niej elementy sztuk walki oraz akrobatyczne. Opera Kantońska podzielona jest na dwa rodzaje: Mun – czyli bardziej łagodna i powolna forma, najczęścej opowiadająca historie romantyczne oraz Mo – szybka, opowiadająca o wojnie, odwadze. Najbadziej charakterystyczny dla Opery Kantońskiej jest makijaż aktorów.

opera kantońska

Opera Szanghajska

Ten rodzaj chińskiej opery może być zrozumiały tylko dla osób znających dialekt Wu – czyli dialekt używany przez Chińczyków mieszkających w Szanghaju. Stroje artystów nawiązują do stylizacji zwykłych mieszkańców Państwa Środka z okresu prekomunistycznego. Również makijaż nie wyróżnia się na tle pozostałych rodzajów chińskich oper.

opera szanghajska

Opera Syczuańska

Wyjątkowy rodzaj opery chińskiej, w której aktorzy zakładają różne rodzaje masek zmieniając je w czasie występów tak sprawnie, że ledwo można to dostrzec. Ten rodzaj opery charakteryzuje żywa i humorystyczna narracja oraz akrobacje. Przedstawiane historie nawiązują do kultury regionu oraz dawnych legend, czy mitów.

opera syczuańska

Chińska opera obecnie

Obecnie wiele gatunków opery chińskiej jest zagrożonych zapomnieniem. Większość miejsc na scenach wypełniają turyści zainteresowani kulturalnym dorobkiem Państwa Środka. Tematyka, którą poruszają opery narodowe nie jest już aktualna – nie dotyczy czasów które pamięta młodzież. Przez to nie jest dla nich taka ciekawa. Miejmy nadzieję, że patrzenie Chińczyków na swój dorobek kulturowy wkrótce się zmieni. A Wy chętnie wybralibyście się na takie przedstawienie? 🙂

Bibliografia:

thoughtCo.

chinasage

travel china guide

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *